360 :: panoramiczna podróż sferyczna w 1819 odcinkach

Wikipedia: "Budowany w latach 1627-1644 przez Krzysztofa Ossolińskiego, nigdy w pełni nie został ukończony. Jest to obszerny pałac w stylu włoskim typu palazzo in fortezza. Budowniczym, który sporządził plany i nadzorował wznoszenie pałacu był Wawrzyniec Senes. Od strony północnej przylegały niegdyś piękne ogrody w stylu włoskim.

Historia powstania pałacu i jego świetności pozostaje wciąż nie do końca poznana. Jest to powodem do narastania wokół niego legend. Jedną z nich jest opowieść o zastosowaniu w pałacu symboliki liczb nawiązującej do kalendarza: okien miał tyle, ile dni w roku, pokoi tyle, ile tygodni; sal wielkich tyle, ile miesięcy, a 4 narożne jego baszty odpowiadały liczbie kwartałów. Brak zachowanych planów budowy oraz sztychów sprzed przebudowy w XVIII wieku uniemożliwia dziś faktyczne odtworzenie wizerunku zamku z połowy XVII wieku.

Jego fundator cieszył się nim krótko. Krzysztof Ossoliński zmarł nagle w rok po ukończeniu budowy. Pozostawił on po sobie bardzo zadłużony majątek, który odziedziczył jego syn Krzysztof Baldwin Ossoliński. Po śmierci Krzysztofa Baldwina Ossolińskiego (1649) pałac odziedziczyła spokrewniona z nim rodzina Kalinowskich. Pałac został ograbiony w czasie potopu przez Szwedów (1655). Zamieszkany do roku 1770, kiedy został zniszczony przez wojska rosyjskie w czasie obrony przez wojska Konfederacji Barskiej."

Ośmioboczna wieża, wzniesiona w miejscu, gdzie wypływa lokalne źródło, była centrum reprezentacyjnej części pałacu. Na pierwszym piętrze mieściła się sala jadalna, a na drugim — dwukondygnacyjna sala balowa, o której fama głosi, że zamiast sufitu miała szklane akwarium, w którym pływały egzotyczne ryby.

"W Rzymie na Campo di Fiori
Kosze oliwek i cytryn,
Bruk opryskany winem
I odłamkami kwiatów.
Różowe owoce morza
Sypią na stoły przekupnie,
Naręcza ciemnych winogron
Padają na puch brzoskwini.

Tu na tym właśnie placu
Spalono Giordana Bruna,
Kat płomień stosu zażegnął
W kole ciekawej gawiedzi.
A ledwo płomień przygasnął,
Znów pełne były tawerny,
Kosze oliwek i cytryn
Nieśli przekupnie na głowach..."

(Czesław Miłosz: Campo di Fiori).

Ośmiokątna kaplica z 1836 roku, zwana także kaplicą Anioła Stróża, jest jedną z sympatyczniejszych na całych dróżkach — wewnątrz znajduje się sadzawka, nad którą unosi się drewniany anioł z... wiosłem :). Dobrze widoczne wzgórze pod drugiej stronie doliny Cedronu to Lanckorońska Góra, kryjąca na szczycie ruiny zamku.

Na górze Żarek kończy się tutejsza Kalwaria. Największa budowla to kościół Ukrzyżowania (1601); w prawo, nieco niżej - kaplica Obnażenia, dalej kaplica Namaszczenia i wreszcie kościół Grobu Chrystusa (1605-1609).