360 :: panoramiczna podróż sferyczna w 2200 odcinkach

"Świątynia w Kościelcu Proszowickim lub Pińczowskim, bo obie nazwy się przyjęły, jest wyjątkowym przykładem połączenia architektury romańskiej z barokową. Dlaczego tak się stało, ilustrują dobrze burzliwe dzieje kościoła. Budowla została wzniesiona w 2. ćwierci XIII wieku z fundacji biskupa krakowskiego Wisława z Kościelca herbu Zabawa. W czasach reformacji kościół został zajęty przez arian, a wkrótce przez żołnierzy szwedzkich, którzy zdewastowali świątynię. Podczas odbudowy w 1634 roku kościół uległ poważnym przekształceniom, dokonano jego barokizacji. Jednak wciąż jeszcze, szczególnie we wnętrzu świątyni, zdumiewa ogrom zachowanych detali romańskich, m.in. komplet dwunastu głowic bliźniaczych kolumn podtrzymujących arkady. Głowice te pokryte są bogato ornamentami roślinnymi. Pięknie dekorowany jest również romański portal wejściowy." (Tekst ze strony XV Małopolskich Dni Dziedzictwa Kulturowego).

Budynek z dwoma kopułami to odbudowane w 2007 roku obserwatorium astronomiczne im. Tadeusza Banachiewicza. Niedawno zrekonstruowano obok drewniany pawilon lunet. W 1936 roku miejscowy dozorca, Władysław Lis, zaobserował zeń nową kometę, nazwaną później od nazwisk odkrywców Kaho-Kozik-Lis.

Nie każdy zapewne wie, że nazwa szczytu ma dopiero kilkadziesiąt lat i upamiętnia księcia Lubomirskiego, który podarował grunt pod obserwatorium. Miejscowa ludność nazywała go Łysiną; miano to przeniesiono na północną kulminację grzbietu.

Obecne obserwatorium oddano do użytku w październiku 2007 roku, w miejscu pierwotnego obserwatorium z 1922 roku, spalonego przez Niemców pod koniec wojny. W sezonie można je zwiedzać, a w pogodne weekendowe noce organizowane są pokazowe obserwacje nieba.

Vis-à-vis polana Podmostownica z widocznym dachem szałasu; dalej w prawo pofalowany grzbiet Kopieńca między Czołem Turbacza a Turbaczykiem.