360 :: panoramiczna podróż sferyczna w 1457 odcinkach

Szczerba (1823 m) - szeroka przełęcz między głównym szczytem Giewontu a Długim Giewontem była w XIX wieku kresem wycieczki dla tych, którzy obawiali się drapania na sam wierzchołek śpiącego Rycerza. Widok jest mocno ograniczony, za to efektownie prezentują się otaczające nas przepaściste wapienne ściany. Siodło rozcięte jest głębokim rowem grzbietowym, na północ opada zeń urwisty żleb, podcięty niżej trawiasto-skalistym progiem.

Pokontemplowawszy głębię, warto wspomnieć o wyczynie z kwietnia 1988 roku, kiedy to zakopiański ski-ekstremalista Piotr Konopka zjechał rzeczonym żlebem na nartach. W jego ślady poszli 15 lat później Eryk Gajewski i Józek Gąsienica Gładczan, którzy - asekurując się liną - zsunęli się stąd na snowboardzie.

Bez mała półtora wieku temu snuł tu rozważania Kazimierz Łapczyński: "Usiadłem w szczerbie i pogodziłem się z Nowotargską doliną. Dotąd nieraz przychodziło mi na myśl, jeżdżąc po wielekroć z Nowegotargu do Czorsztyna i z Czorsztyna do Nowegotargu, że sławna dolina zanadto jest wychwalaną. Myślałem sobie, że to Tatry są piękne, ale nie zimna i kamienista nowotargska dolina; bo niech tylko Tatry w chmurach się skryją, wtenczas dolina staje się bardzo powszednią okolicą. W giewontowéj szczerbie nastąpiło pojednanie. Piękną jest nowotargska dolina, zielona, błyskająca Dunajcami, makiem góralskich zagród usiana i w ramy Beskidu oprawna!" (Lato pod Pieninami i w Tatrach, Warszawa 1866).

Symbol Zakopanego, jedna z najbardziej znanych polskich gór, w sezonie niegodna uwagi z powodu długich kolejek oczekujących na wejście. "Dziennik Polski" z 14 czerwca 1966 donosił: "Na Giewoncie rozgościła się w niedzielę grupa młodych chuliganów, którzy zaanektowali szczyt wyłącznie dla siebie i wzbraniali tam dostępu innym turystom. Zaciekła "obrona" Giewontu, przy której nie obeszło się bez rękoczynów, tylko jakimś cudem nie zakończyła się tragicznie, bowiem przy ogólnej szamotaninie nie trudno było spaść w przepaść."

Doskonały punkt widokowy - wzrok sięga od Tatr Bielskich na wschodzie po Osobitą na zachodzie. Pod stopami leżąca w 900-metrowej głębi Dolina Strążyska.

15-metrowej wysokości żelazny krzyż postawiono tu w lecie 1901 dla uczczenia roku jubileuszowego 1900, z inicjatywy zakopiańskiego proboszcza, ks. Kaszelewskiego.

"Dzisiaj dziękowałem Bogu za to, że wasi przodkowie na Giewoncie wznieśli krzyż. Ten krzyż patrzy na całą Polskę, od Tatr aż do Bałtyku, ten krzyż mówi całej Polsce: Sursum corda! W górę serca! Trzeba, ażeby cała Polska, od Bałtyku aż po Tatry, patrząc w stronę krzyża na Giewoncie, słyszała i powtarzała: Sursum corda! W górę serca!" - zakończenie homilii papieża Jana Pawła II, wygłoszonej pod Krokwią w Zakopanem 6 czerwca 1997 roku.