360 :: panoramiczna podróż sferyczna w 1457 odcinkach

"Schodząc po równi Magury Wątkowskiej do Gorlic, napotykamy wystający z wysokich topól strzelisty, gontowy dach. To wykonany z ręcznie ciosanych bierwion kościół św. św. Filipa i Jakuba Apostołów w Sękowej (patronów wędrowców), wzniesiony około 1520 r., późnogotycki, zrębowy, jednonawowy i orientowany, z drewna modrzewiowego. Otoczony jest rzędami podcieni (sobotami) podobnie jak kościółek w Lipnicy Murowanej. Układ przestrzenny wnętrza nie przetrwał w pierwotnej postaci. Zniszczony został przez wojska austro-węgierskie w czasie kampanii gorlickiej I wojny światowej, które urządziły tu stajnię, a drewno przeznaczyły na budowę umocnień obronnych! Kościół odrestaurowano w 1918 r. W świątyni zachowały się jedynie późnogotyckie portale, chrzcielnica z 1522 r., późnorenesansowy ołtarz z XVII wieku oraz polichromia. U stropu charakterystyczna belka tęczowa z krucyfiksem. Świątynia została uhonorowana w 1994 r. przez organizację Europa Nostra za wzorową konserwację. Obiekt wpisany na listę UNESCO w 2003 r." (Tekst z ulotki Sękowa - obiekt na liście UNESCO).

"Kościół w Dębnie jest jednym z najbardziej znanych i najcenniejszych kościołów drewnianych w Małopolsce. Legenda powiada, że wznieśli go zbójcy po tym, jak na drzewie ukazał im się Archanioł Michał. Główny zrąb kościoła (nawa, prezbiterium) powstał w 2. poł. XV w., w 1601 r. została dobudowana wieża.

Świątynia wzniesiona jest z drewna iglastego. Składa się z nawy, prezbiterium z przylegającą doń zakrystią oraz wieży. Nawę i prezbiterium nakrywa wspólny dach. [...] W świątyni zachowały się 3 gotyckie portale, dwa o łuku ostrym, a jeden o wykroju trójlistnym.

Wnętrze świątyni jest prawdziwym muzeum polichromii pokrywającej stropy, ściany prezbiterium i częściowo nawy, parapet chóru muzycznego, ambonę, ławy w prezbiterium, belkę tęczy. Wykonana została ona na przełomie XV/XVI w. za pomocą szablonów zwanych patronami. Do głównych jej elementów należą motywy roślinne, geometryczne, figuralne. Pojawiają się także sceny polowań oraz piękny orzeł jagielloński.

Do najcenniejszych elementów wyposażenia należą: rzeźba Chrystusa Ukrzyżowanego na belce tęczy z końca XIV w. oraz gotycki ołtarz główny. W jego polu środkowym znajduje się obraz Matki Boskiej z Dzieciątkiem, po jej bokach św. Michał Archanioł oraz św. Katarzyna. Na awersach skrzydeł widnieją postaci św. św. Jana Chrzciciela, Jana Ewangelisty, Mikołaja oraz Stanisława Biskupa. Na rewersach przedstawiono sceny Męki Pańskiej.

Ołtarze boczne są barokowe, znajdują się w nich posągi Matki Boskiej oraz świętych dziewic: Katarzyny, Barbary, Cecylii i Doroty pochodzące z 1. ćw. XV w.

W 2003 r. kościółek w Dębnie został wpisany na Listę Dziedzictwa Naturalnego i Kulturowego UNESCO." (Opis z ulotki promocyjnej Szlaku Architektury Drewnianej, Kraków 2008).

Niewielki kościółek cmentarny pod wezwaniem św. Leonarda z końca XV wieku jest jednym z najstarszych i najcenniejszych kościołów drewnianych w Małopolsce. Wpisany w 2003 roku na listę światowego dziedzictwa kulturowego i naturalnego UNESCO, przetrwał długie wieki w niemal niezmienionym stanie, choć ledwo udało mu się oprzeć wielkiej powodzi w roku 1997.

Charakterystycznym elementem wystroju wnętrza są barwne polichromie: te na ścianach prezbiterium pochodzą z roku 1689 i przedstawiają (od lewej) Sąd Ostateczny, Ukrzyżowanie (za ołtarzem) i Ostatnią Wieczerzę oraz wizerunek Maryi adorowanej przez św. Szymona z Lipnicy. Datowane na 1711 malowidła na ścianach nawy prezentują z kolei sceny z Męki Pańskiej. Na płaskim stropie ozdobne polichromie patronowe z przełomu XVI i XVII wieku. W ołtarzu głównym znajduje się współczesna kopia drogocennego gotyckiego tryptyku z ok. 1500 roku (odzyskany po kradzieży oryginał można oglądać w muzeum w Tarnowie); św. Leonardowi towarzyszą nań św. Wawrzyniec i św. Florian.

Wikipedia: "Kościół Pokoju - ewangelicki kościół usytuowany w mieście Jawor, jest zabytkowym budynkiem sakralnym wybudowanym na mocy porozumień traktatu westfalskiego zawartego w 1648 i kończącego wojnę trzydziestoletnią. Został wybudowany w latach 1654-1655 według projektu Albrechta Saebischa z zastosowaniem konstrukcji ryglowej. Budowla powstała z materiałów nietrwałych: drewna, słomy i gliny. Na uwagę zasługuje barokowe wyposażenie wnętrza: ołtarz, ambona i chrzcielnica. Po stronie północnej i południowej wzniesiono po cztery kondygnacje empor, których parapety zdobią obrazy ilustrujące Stary i Nowy Testament oraz pejzaże z zamkami i tarcze heraldyczne. Wszystkie elementy konstrukcyjne pokrywają polichromie o motywach fantazyjnie zwiniętych wici roślinnych. Ten obiekt wyróżnia się na tle historii sztuki europejskiej II połowy XVII w. ze względu na swą unikatowość i wysokie walory artystyczne. Jest jednym z trzech Kościołów Pokoju wybudowanych po wojnie trzydziestoletniej i jednym z dwóch zachowanych do dziś (drugi w Świdnicy). Kościół z racji dużego znaczenia dla kultury i dziedzictwa ludzkości, wpisano na Listę Światowego Dziedzictwa Kulturowego UNESCO".